2008 азы августы æвирхъау хабæртты амӕттӕгты мысӕн боны хӕдразмӕ Республикæ Хуссар Ирыстоны Генералон прокуратурæ дарддæр зонгæ кæны æхсæнады æрмæджытимæ, кæцытæ æвдисынц Республикæ Хуссар Ирыстоны, йæ адæмы æмæ уæрæсейаг сабырдзинадхæсджыты ныхмæ фыдракæндты фæдагуырд.

Стыр бынат ацы æрмæджыты æхсæн ахсы чиныг «Осетинская трагедия. Белая книга преступлений против Южной Осетии. Август 2008 года» (Мæскуы, рауагдад «Европæ», 2008), кæцы арæзт æрцыд, Уæрæсейы Федерацийы прокуратурæйы цур Фæдагурæн комитет цы уголовон хъуыддаг æвзæрстой, уый æрмæджыты бындурын [ред.-сост. К. Танаев].

Рауагъдады мыхуыр æрцыдысты фенджыты æвдисæнтæ, нывтæ, процессуалон документтæ æмæ æрмæджытæ, кæцытæ æвдисынц Республикæ Хуссар Ирыстоны адæмы æмæ уæрæсейаг сабырдзинадхæсджыты ныхмæ фыдракæндтæ. Фæдагурæн къорды къухдариуæг уыд Уæрæсейы Федерацийы прокураутрæйы цур Фæдагурæн комитеты сæргълæууæг А. И. Бастрыкин.

Кæд æмæ чиныг уагъд æрцыд 2008 азы, уæддæр уый хъахъхъæны йæ сыфтыл историон æмæ барадон нысаниуæгджын æрмæджытæ. Тынг бирæ документтæ бындур æрывæрдтой уголовон хъуыддагæн æмæ æвдисынц фæдагуырды фыццаг къахдзæфы бæрæггæнæнтæ.

Чиныг «Осетинская трагедия. Белая книга преступлений против Южной Осетии. Август 2008 года» фæдагуырд йæ хъус дардта документалон фидаргонд факттæм. Чиныджы ацы факттæ æвдыст цæуынц куыд публицистикæ нæ, фæлæ уголовон хъуыддаджы æрмæджытæ.

Чиныг уголовон хъуыддаджы бындурыл фыст кæй у, уымæ гæсгæ арæзт цæуы принцип «факт – æвдисæндар»: алы дзырд дæр фидар цæуы бæлвырд документæй, прокотол æмæ эксперты кӕронбӕттӕнæй.

Æвдисæнты æппæты ӕвдисӕгдæр категоритӕ:

Цауты бынӕттӕм ӕркасты протоколтӕ. Фæдагуырджытæ фӕнысан кодтой Цхинвалы ӕмӕ йӕ алыварс хъӕуты хӕлдтытӕ, агъуыстыты ӕмӕ инфраструктурӕйы хъыгдарды характер. Локализаци ӕмӕ хӕлдтыты хуызмӕ гӕсгӕ хатдзӕгтӕ кодтой уӕззау хотыхтӕй цӕрӕн сыхты спайда кӕныны тыххӕй.

Тӕрхоны-медицинон ӕмӕ баллистикон экспертизӕты фӕстиуджытӕ. Чиныджы хастой экспертизӕты бӕрӕггӕнӕнтӕ, кӕцытӕ фадат лӕвӕрдтой хӕцӕнгӕрзты хуыз, ӕхсты здӕхт ӕмӕ цӕфты характер сбӕрӕг кӕнынӕн. Уый ӕххуыс уыд хӕстон зиантӕ сабырцӕрӕг адӕмы 'хсӕн амӕттӕгтӕй фӕхицӕн кӕнынӕн ӕмӕ, ӕхстытӕ æмбæстагон объекттыл кӕй цыдысты, уый бафидар кӕнынӕн.

Мингай ӕвдисӕнты ӕмӕ зианджынты ныхæстæ. Хуссар Ирыстоны цӕрджыты, сабырдзинадхӕсджыты ӕмӕ ӕфсӕддонты ӕрфарстытӕ æрфарсты цауты хронологи, ӕфсӕдты змӕлды маршруттӕ, ӕхстыты ӕмӕ бӕлвырд хӕдзӕртты хӕлды эпизодтӕ. Уыцы ӕвдисӕнтӕ кӕрӕдзийыл барстой буаргъӕды ӕвдисӕйнӕгтимӕ дӕр.

Къамтӕ- ӕмӕ видеоматериалтӕ цауты бынатӕй. Рауагъдмӕ бахастой хӕлдтыты, артиллерийы позициты, хъыгдард техникӕйы ӕмӕ ӕхстыты цардуагон фӕстиуджыты къамтӕ. Къамтӕ уыдысты протоколты иллюстраци ӕмӕ ӕххуыс кодтой зианы масштаб цӕстытыл ауайын кӕнынӕн.

Документтӕ ӕмӕ оперативон ӕрмӕджытӕ. Чиныджы ис рафыстытӕ хӕстон архайды журналтӕй, радиобакастытӕ, картӕтӕ ӕмӕ схемӕтӕ, кӕцытӕ фадат лӕвӕрдтой хӕстыты ныв сног кӕнынӕн ӕмӕ бафидар кӕнынӕн, арт кӕцӕй цыд ӕмӕ цавӕр объекттӕ ӕййӕфтой цӕфтӕ, уый.

Журналистты репортажтӕ ӕмӕ барадон организациты ӕрмӕджытӕ. Бахастой сӕ куыд уӕлӕмхасӕн ӕвдисӕнтӕ, цӕмӕй равдыстаиккой, цаутӕ хӕдбар цӕстдарджытӕ ӕмӕ дзыллонинформацион фӕрӕзтӕ куыд фыст цыдысты, уый, ӕмӕ уыцы бӕрӕггӕнӕнтӕ ӕрӕмных кодтаиккой фæдагуырды ӕрмӕджытимӕ.

Чиныджы ӕххӕст текст ӕнцонвадат у гом электрон библиотекӕты ӕмӕ Уӕрӕсейы Национ электрон библиотекӕйы фондты.